Kredi & Tasarruf

Yabancı Para Tasarrufu Yapmanın Avantaj ve Riskleri

İlk döviz hesabımı, aylardır biriktirdiğim parayı "kur çok arttı, geri kalmayayım" telaşıyla açtırdığımda, bankada geçirdiğim yirmi dakikada tek bir soru sormamıştım: "Bu para sigortalı mı?" Cevabı öğrenmem yıllar sürdü ve bu arada makastan, stopajdan, hesap işletim ücretinden kaybettiğim tutar, kur kazancımın küçümsenmeyecek bir kısmını yedi. O yüzden bu yazıyı bir uzman edasıyla değil, aynı kararı sıfırdan verecek olsam kendime ne anlatmak isterdim diye yazıyorum.

Önce soruyu doğru kuralım

Çoğumuz "dolar mı alsam, euro mu?" diye soruyoruz. Oysa asıl soru şu: Bu paraya ne zaman, hangi para biriminden ihtiyacım olacak? Üç yıl sonra yurt dışında okuyacak bir çocuk varsa, harcama para biriminiz euro'dur ve döviz tasarrufu sizin için bir yatırım değil, doğal bir korunma aracıdır. Ama harcamanızın tamamı TL ise, döviz tutmak bir bahis haline gelir: kur yükselirse kazanır, TL faizi kurdan hızlı artarsa kaybedersiniz. Bu ayrımı yapmadan ürün karşılaştırmak, yanlış soruya doğru cevap aramak oluyor.

Ben kendi paramı üçe ayırdım: acil durum fonu (TL, hemen erişilebilir), harcama para birimi belli olan hedefler (döviz), uzun vadeli birikim (dağıtılmış). Bu bölümlemeyi yaptıktan sonra ürün seçmek şaşırtıcı derecede kolaylaştı.

Seçenekleri yan yana koydum

SeçenekGetiri kaynağıErişimDikkat edilecek nokta
Vadesiz döviz hesabıSadece kur; faiz yok ya da yok sayılırAnındaHesap işletim ücreti getiriyi eritebilir
Vadeli döviz mevduatıKur + döviz faiziVade sonunda; erken bozmada faiz kaybıFaiz oranları TL mevduata kıyasla belirgin düşük
Katılma hesabı (döviz)Kur + kâr payıVade dönemi sonundaKâr payı önceden garanti edilmez
Döviz cinsi yatırım fonu / eurobondKur + fiyat hareketi + kuponFon tipine göre 1–3 iş günüMevduat sigortası kapsamında değildir; anapara garantisi yok
Fiziki nakit dövizSadece kurAnındaKayıp/hırsızlık riski, geniş makas, sigorta yok
Altın hesabıOns altın + kurGenelde anındaDövizle aynı şey değil, ayrı bir risk profili

Kimsenin vurgulamadığı üç maliyet

"Sigortalı mı?" sorusunu nasıl netleştirdim

Türkiye'de bankalardaki mevduat ve katılım fonu, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından belirli bir üst tutara kadar sigortalıdır ve bu kapsama yabancı para cinsinden mevduat da girer. Ancak dikkat edilecek noktalar var ve ben bunları tek tek sordum:

  1. Güncel sigorta limiti ne kadar? Tutar zaman içinde güncellenir; ezberlemek yerine TMSF'nin kendi duyurusundan teyit ediyorum.
  2. Limit kişi ve